Teherani nuk tërhiqet nga Ngushtica e Hormuzit / Irani vendos tre kushte për marrëveshjen me SHBA-në

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, deklaroi se diskutimet janë përqendruar te mënyra e zbatimit të planit shtatëditor të propozuar nga Teherani për Ngushticën e Hormuzit.

Ndërkohë, një zyrtar i lartë iranian bëri të ditur se qeveria po shqyrton propozimet e përcjella së fundmi në Teheran nga një delegacion i Katarit. Doha ka paraqitur një plan të ri që parashikon masa shtatëditore për ndërtimin e besimit mes palëve, por Irani vlerëson se disa prej pikave të diskutuara deri tani janë të papranueshme.

Tre kushtet e Teheranit

Irani kërkon që, përpara çdo hapi drejt një marrëveshjeje për Ngushticën e Hormuzit, pala tjetër të përmbushë tri kërkesa themelore: të përfundojë bllokada detare e porteve iraniane, të ndalen operacionet ushtarake dhe të lirohen asetet e ngrira të vendit.

Sipas qëndrimit të Teheranit, vetëm pas përmbushjes së këtyre kushteve mund të ecet përpara me hapjen e ngushticës dhe zbatimin e hapave të mëtejshëm të një marrëveshjeje.

Për autoritetet iraniane, Ngushtica e Hormuzit mbetet një element i rëndësishëm në negociatat me Shtetet e Bashkuara. Një zyrtar iranian ka theksuar se mungesa e besimit ndaj Uashingtonit e bën të domosdoshme marrjen e garancive se çdo marrëveshje, qoftë e përkohshme apo e përhershme, do të respektohet nga palët.

Sipas një zyrtari iranian të cituar nga Al Jazeera, Teherani nuk është nën presion për të arritur shpejt një marrëveshje. Prioritet, sipas tij, është përmbushja e kërkesave themelore të Iranit.

Araghchi ka deklaruar se plani shtatëditor mbetet në tryezë dhe se kontaktet me ndërmjetësuesit vijojnë. Sipas propozimit iranian, nëse krijohen kushtet e nevojshme, lundrimi në Ngushticën e Hormuzit mund të rikthehet brenda shtatë ditësh.

Megjithatë, mbetet e paqartë nëse palët do të arrijnë të kapërcejnë dallimet që kanë penguar deri tani përparimin e negociatave.

Ministri i Jashtëm iranian ka bërë të qartë se gatishmëria për të negociuar nuk nënkupton ulje të vigjilencës ushtarake. Sipas tij, Forcat e Armatosura të Iranit janë në gatishmëri të plotë për të mbrojtur vendin, ndërsa qeveria vijon përpjekjet për një zgjidhje diplomatike.

Deklarata vjen në një kohë kur zyrtarët iranianë e kanë cilësuar vazhdimisht Ngushticën e Hormuzit si një çështje me rëndësi strategjike për sigurinë kombëtare.

Përveç Katarit, Irani ka zhvilluar kontakte edhe me Rusinë, Pakistanin, Arabinë Saudite dhe Turqinë. Detajet e këtyre bisedimeve nuk janë bërë plotësisht publike, por Doha duket se ka marrë një rol të rëndësishëm në përpjekjet për të gjetur një rrugëdalje nga konflikti.

Katari i ka përcjellë Teheranit një propozim të ri për t’i dhënë fund luftës. Megjithatë, dallimet mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara mbeten të thella.

Uashingtoni kërkon që programi bërthamor iranian të jetë pjesë e negociatave që në fazën fillestare, ndërsa Teherani këmbëngul se përparësi duhet të kenë përfundimi i bllokadës detare dhe heqja e kufizimeve që prekin eksportet e naftës.

Deri tani nuk është arritur një marrëveshje. Megjithatë, kanalet diplomatike mbeten të hapura dhe ndërmjetësit vijojnë përpjekjet për të afruar qëndrimet e dy palëve.