Kosova projekton buxhetin prej 4,27 miliardë eurosh për vitin 2027, rriten fondet për komunat dhe pagat

Qeveria e Kosovës ka miratuar projektbuxhetin për vitin 2027, me një vlerë të parashikuar prej 4,27 miliardë eurosh. Dokumenti u miratua në mbledhjen e nëntë të qeverisë, më 2 nëntor 2026, dhe është dërguar në Kuvendin e Kosovës për shqyrtim.

Sipas kryeministrit Albin Kurti, buxheti i projektuar është 200 milionë euro më i lartë se buxheti i rishikuar i vitit 2026 dhe 300 milionë euro më i lartë se buxheti fillestar i këtij viti.

Projektbuxheti është një nga dokumentet kryesore ekonomike të qeverisë, pasi përcakton drejtimin e shpenzimeve publike, financimin e institucioneve dhe burimet për investimet e vitit të ardhshëm.

908 milionë euro për komunat

Një nga elementet kryesore të prezantimit të qeverisë është financimi i pushtetit lokal.

Kurti deklaroi se 908 milionë euro do të shkojnë për financimin e drejtpërdrejtë të komunave, duke e cilësuar këtë si buxhet rekord për pushtetin lokal.

"Kjo shumë është e rëndësishme për funksionimin e shërbimeve komunale, investimet në infrastrukturë dhe financimin e përgjegjësive që kanë njësitë e qeverisjes vendore", tha ai.

Megjithatë, vlerësimi i ndikimit real të kësaj ndarjeje kërkon analizimin e tabelave buxhetore dhe të mënyrës se si fondet shpërndahen ndërmjet komunave.

Shuma e përgjithshme nuk tregon vetvetiu se cilat komuna do të përfitojnë më shumë dhe sa do të shkojnë për investime të reja, krahasuar me shpenzimet e zakonshme.

Paga e 13-të dhe ndryshimi i koeficientit

Një tjetër element i rëndësishëm është politika e pagave në sektorin publik.

Kryeministri Kurti deklaroi se projektbuxheti parashikon edhe pagën e 13-të për vitin 2027.

Ai njoftoi gjithashtu se nga 1 korriku 2027 koeficienti i pagave do të rritet në 120 euro. Sipas tij, koeficienti aktual është 110 euro.

Këto masa ndikojnë drejtpërdrejt te punonjësit që marrin paga nga buxheti i shtetit dhe te shpenzimet e përgjithshme për personelin publik.

Kurti bëri të ditur se buxheti i pagave dhe shtesave parashikohet të arrijë në 1 miliard e 85 milionë euro.

Megjithatë, ndikimi i saktë te paga individuale varet nga koeficienti i pozicionit, struktura e pagës dhe rregullat që do të përcaktohen në aktet përkatëse.

Çfarë tregojnë të ardhurat dhe shpenzimet e vitit 2026?

Në të njëjtën mbledhje, qeveria miratoi edhe raportin financiar nëntëmujor për periudhën janar–shtator 2026.

Sipas të dhënave zyrtare të publikuara nga qeveria, të hyrat e përgjithshme gjatë kësaj periudhe arritën në 2 miliardë e 832,77 milionë euro.

Shpenzimet e përgjithshme u raportuan në 2 miliardë e 623,51 milionë euro.

Këto shifra ofrojnë një pikënisje për të vlerësuar performancën fiskale të vitit aktual dhe kapacitetin e qeverisë për të financuar projektet e vitit 2027.

Projektbuxheti duhet të kalojë në Kuvend

Sipas regjistrit zyrtar të Kuvendit, projektligji mban numrin 11/L-028 dhe është regjistruar më 2 nëntor 2026, me qeverinë si propozuese.

Ai duhet të kalojë nëpër procedurat parlamentare, përfshirë shqyrtimin në komisionet përkatëse dhe votimin në Kuvend.

Gjatë këtij procesi mund të paraqiten amendamente dhe ndryshime në ndarjet buxhetore.

Sfida: Sa do të përmirësohet jeta e qytetarëve?

Vlera prej 4,27 miliardë eurosh është një tregues i madhësisë së buxhetit, por jo domosdoshmërisht i efektivitetit të tij.

Pyetja kryesore është se si do të përkthehen këto fonde në shërbime më të mira publike, infrastrukturë, arsim, shëndetësi dhe zhvillim ekonomik.

Për të vlerësuar cilësinë e projektbuxhetit duhet të shqyrtohen veçanërisht investimet kapitale, realizimi i projekteve të mëparshme, struktura e subvencioneve dhe transferimeve, si dhe qëndrueshmëria e financimit të pagave.

Një vëmendje të veçantë kërkon edhe shpërndarja e fondeve ndërmjet komunave, pasi vlera totale nuk garanton automatikisht një ndarje të barabartë ose të bazuar në nevojat reale të popullsisë.

Projektbuxheti i vitit 2027 tashmë ka hyrë në procesin parlamentar. Debati i ardhshëm do të përcaktojë jo vetëm madhësinë e shpenzimeve publike, por edhe prioritetet konkrete ekonomike dhe sociale të Kosovës për vitin e ardhshëm./Cogito/