Media franceze: “Rama e ka shndërruar Shqipërinë në diktaturë”, revolta e të rinjve kundër qeverisë nuk ndalon

Protestat në Shqipëri po shndërrohen në një lëvizje më të gjerë politike dhe shoqërore, duke vënë nën presion qeverinë e kryeministrit Edi Rama. Kështu shkruan media franceze Le Relève et La Peste, në një artikull të gazetares Chloé Droulez, të publikuar më 3 nëntor 2026.

Në qendër të analizës është lëvizja e njohur si “Revolucioni i Flamingove Rozë”, e cila nisi si kundërshtim ndaj projekteve turistike luksoze në territore të mbrojtura natyrore, por gradualisht u zgjerua drejt kërkesave kundër korrupsionit, pabarazisë dhe mungesës së perspektivës për të rinjtë.

Sipas medias franceze, mobilizimi mori përmasa të reja në mesin e tetorit, kur mijëra studentë dhe nxënës të shkollave të mesme iu bashkuan protestave në Tiranë.

PROJEKTI I SAZANIT, PIKËNISJA E REVOLTËS

Artikulli rikthen në vëmendje fillimin e protestave në pranverën e vitit 2026, kur qytetarët u mobilizuan kundër një projekti turistik luksoz të lidhur me kompaninë Affinity Partners, në pronësi të Jared Kushner, dhëndrit të presidentit amerikan Donald Trump.

Projekti, me një vlerë të përllogaritur prej 1.4 miliardë eurosh, parashikon ndërtimin e një kompleksi hotelier në ishullin e Sazanit, si dhe zhvillimin e strukturave rezidenciale dhe turistike përgjatë bregdetit të Vjosë-Nartës.

Shqetësimi kryesor lidhet me ndikimin e mundshëm në ekosistemet e mbrojtura natyrore, ku gjenden flamingo rozë, foka dhe breshka detare.

Media franceze përmend gjithashtu kundërshtimin e banorëve të Zvërnecit, të cilët pretendojnë pronësinë mbi disa prej tokave të përfshira në projekt.

Për protestuesit, kjo çështje simbolizon afrimin shqetësues mes pushtetit politik dhe interesave private.

Lëvizja, e lindur më 30 maj 2026 në Zvërnec, u zgjerua më pas në Tiranë dhe qytete të tjera. Protestuesit kërkojnë dorëheqjen e qeverisë dhe shfuqizimin e ligjit të vitit 2024, që lejon ndërtimin e strukturave turistike luksoze në zona të mbrojtura.

STUDENTËT I BASHKOHEN PROTESTËS

Një tjetër moment i rëndësishëm ishte 14 tetori, kur dhjetëra mijëra studentë dhe nxënës të shkollave të mesme dolën në rrugët e Tiranës.

Ata kundërshtuan rritjen e tarifave të studimit, kostot e arsimit, kushtet në universitete, mangësitë e sistemit shëndetësor dhe mungesën e mundësive për punësim pas diplomimit.

Sipas artikullit, pjesëmarrja e të rinjve i dha lëvizjes një dimension të ri social dhe brezash.

Media franceze sjell edhe dëshminë e një të reje shqiptare, Ana, e cila ka folur për France Inter.

“Edi Rama e ka shndërruar këtë vend në një diktaturë. Sot jetojmë në një oligarki, ku njerëzit e afërt me të janë bërë miliarderë, ndërsa populli nuk arrin dot as të mbyllë muajin”, citohet të ketë deklaruar ajo.

Këto janë vlerësimet e protestueses, të cilat media franceze i përfshin në analizën e pakënaqësisë ndaj qeverisë.

ÇËSHTJA BALLUKU DHE AKUZAT PËR KORRUPSION

Një tjetër faktor që, sipas artikullit, ka ushqyer mosbesimin publik është çështja e Belinda Ballukut, ish-zëvendëskryeministres dhe ish-ministres së Infrastrukturës.

Media franceze shkruan se më 20 tetor, Prokuroria e Posaçme (SPAK) formalizoi ndaj saj disa akuza që lidhen me korrupsionin, pastrimin e parave dhe parregullsi në dhënien e kontratave publike.

Në fokus janë dy kontrata ndërtimi me vlerë totale mbi 200 milionë euro. Artikulli thekson se Balluku i kundërshton akuzat.

Sipas analizës, kjo çështje është kthyer në një simbol të pakënaqësisë ndaj korrupsionit në nivelet më të larta të shtetit. Protestuesit kërkojnë edhe burgosjen e saj.

PËRPLASJET ME POLICINË DHE PRETENDIMET PËR DHUNË

Artikulli trajton edhe përplasjet mes protestuesve dhe forcave të rendit.

Ndërsa shumë tubime janë zhvilluar në mënyrë paqësore, disa prej tyre janë shoqëruar me përplasje, dëshmi për dhunë policore dhe ndalime të kundërshtuara.

Më 24 tetor, organizata të shoqërisë civile, avokatë dhe qytetarë paraqitën një kallëzim pranë SPAK-ut, duke kërkuar shqyrtimin e më shumë se 180 rasteve të pretenduara të veprimeve të paligjshme.

Media franceze citon edhe deklaratën e ministrit të Brendshëm, Ervin Demo, sipas të cilit rreth 350 persona janë plagosur gjatë përplasjeve, mes tyre rreth 200 efektivë policie.

Megjithatë, artikulli sqaron se këto shifra lidhen me personat e trajtuar në institucionet shëndetësore të përfshira në raportim dhe mund të mos pasqyrojnë të gjitha rastet.

RAMA REFUZON DORËHEQJEN, PROTESTUESIT NUK BESOJNË TE DIALOGU

Pavarësisht protestave, kryeministri Edi Rama përjashton dorëheqjen.

Sipas medias franceze, pas 140 ditësh pa iu përgjigjur kërkesave të protestuesve, Rama u ka bërë thirrje studentëve për dialog. Por kjo ofertë nuk ka gjetur besim te një pjesë e protestuesve, të cilët e lidhin krizën me korrupsionin.

Kryeministri ka akuzuar gjithashtu aktorë të huaj për nxitjen e trazirave dhe e ka paraqitur lëvizjen si një kërcënim për ambiciet evropiane të Shqipërisë.

Artikulli ndalet edhe te masat e reja të propozuara nga qeveria, të frymëzuara nga modeli francez “casseurs-payeurs”.

Sipas shkrimit, qeveria shqiptare parashikon gjoba deri në 6 mijë dollarë për personat e pranishëm në një protestë që përfundon me akte dhune, edhe në rastet kur ata nuk kanë kryer vetë veprime të dhunshme.

Në Francë, një projektligj i ngjashëm parashikon gjoba deri në 10 mijë euro për person, nëse miratohet nga Asambleja Kombëtare.

OPOZITA MBAN PRESIONIN NË RRUGË

Në fund, media franceze përmend edhe veprimet e opozitës. Më 29 tetor, deputetë të Partisë Demokratike të Sali Berishës ndërprenë një seancë parlamentare duke përdorur flakadanë.

Dy ditë më vonë, mijëra qytetarë protestuan në Tiranë, duke kërkuar largimin e Edi Ramës.

Në përfundim, analiza e Le Relève et La Peste e paraqet “Revolucionin e Flamingove Rozë” si një lëvizje që ka kapërcyer kauzën fillestare mjedisore dhe është shndërruar në një protestë me kërkesa politike, ekonomike dhe sociale.

Burimi: Le Relève et La Peste, Chloé Droulez, 3 nëntor 2026.

Përgatitur në shqip nga Cogito.al.